الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
66
تفسير مجمع البيان (فارسى)
مقصود بعد از آن كه خداوند حكم زنان و مردان را از لحاظ نكاح و ميراث بيان كرد ، كيفر آنهايى كه مرتكب حرام شوند شرح مىدهد و مىفرمايد : وَ اللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ : زنان آزادى كه مرتكب زنا مىشوند . فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ : چهار نفر از مسلمانان بر ايشان گواه بگيريد . اين خطاب ، متوجه حاكمان و زمامداران است كه هر گاه خود زناكار ، بگناه خود اقرار نكند ، وظيفه ايشان است كه چهار شاهد بخواهند تا بر زناى او گواهى دهند . بقولى اين خطاب ، متوجه شوهران است و آنها را موظف مىكند كه بر همسران زناكار خود چهار نفر شاهد بگيرند . ابو مسلم گويد : مقصود از فاحشه ، در اين آيه اين است كه زنى با زنى براى انجام نوعى از اعمال جنسى كه ميان زنان معمول است ، خلوت كند لكن اين قول بر خلاف اجماع و مخالف عقيدهء تمام مفسران است ، چه آنان فاحشه را بزنا تفسير كردهاند . فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ : اگر چهار شاهد گواهى دادند ، آنها را در خانهها حبس كنيد . تا مرگشان فرا رسد . در آغاز اسلام ، هر گاه زنى زنا مىكرد و چهار گواه ، بر زناى او شهادت مىدادند ، او را در خانه حبس مىكردند تا جان مىسپرد . سپس اين حكم نسخ شد و دستور داده شد كه اشخاصى را كه مرتكب زناى محصنه مىشوند سنگسار كنند و كسانى كه مرتكب زناى غير محصنه مىشوند حد بزنند . أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا : يا خداوند براى آنها راهى قرار دهد . گفتهاند : وقتى آيهء ، « الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ . . . » ( سوره نور آيه 2 ) نازل شد ، پيامبر گرامى فرمود : بگيريد از من . بگيريد از من . خداوند راه را براى آنها تعيين كرد ، هر گاه دو بكر با يكديگر زنا كنند ، هر كدام صد ضربه شلاق بزنيد و هر گاه دو بيوه با هم زنا كنند ، آنها را صد ضربه شلاق بزنيد و سنگسار كنيد . برخى از اصحاب ما گفتهاند : كسى كه بايد سنگسار شود ، نخست او را تازيانه